کتاب گذر از سه دریا، اثر آفاناسی نیکیتین با ترجمه مرضیه یحیی پور و جان اله کریمی مطهر است. ترجمه‌ی «گذر از سه دریا» از پیش‌گفتار، دو فصل، پیوست‌ها، نمایه و کتاب‌شناسی تشکیل شده است. فصل نخست به ترجمه‌ی «گذر از سه دریا» اختصاص دارد.

فصل دوم شامل مقالات و پژوهش‌های نوین پیرامون اثر می‌شود که بیان کننده‌ی دیدگاه های پژوهشگران برجستۀ معاصر روس دربارة «گذر از سه دریا» است. نو یسندگان مقالات ر ا پژوهشگران و افراد صاحب‌نام در این حوزه تشکیل می‌دهند و برخی عضو فرهنگستان علوم روسیه هستند. در بخش پیوست ها مطالبی شامل شرح کوتاهی از سلسله‌ها و حکمرانان، اشخاص و مکان های ذکر شده در «گذر...» که حضورشان با زمان سفر آفاناسی نیکیتین به قلمرو اروپای شرقی، سرزمینِ پارس و هند مصادف بوده، همچنین تعدادی تصاویر مرتبط با موضوع اثر آورده شده است.

گزیده کتاب گذر از سه دریا

فصل نخست: ترجمۀ «گذر از سه دریا» آفانناسسی نیکیتین چهار ماه در بیدر ماندم و با هندوها قرار گذاشتم که به پاروات بروم، جایی که [بت خانۀ] آن هاست، آنجا اورشلیم آن هاست، همان مکۀ بسرمن‌ها. با هندوها تا [بت خانه] یک ماه در راه بودیم. در آن [بت خانه] بازاری است که پنج روز فعال است. [بت خانه] بزرگ است، به اندازه‌ی نصف شهر تِوِر، از سنگ ساخته شده است و اعمال [ بت] روی سنگ حک شده است.

دوازده تاج در اطراف [بت خانه] حک شده است. چگونه [بت] معجزه می‌کند، چگونه در اشکال گوناگون ظاهر می‌شود: اولی، به شکل یک مرد؛ دومی، یک مرد اما با خرطوم فیل؛ سومی، یک مرد، ولی صورت یک میمون؛ چهارمی، نیمه انسان، نیمه جانور خشن و درنده، همه دُم دارند. از سنگ تراشیده شده‌اند و دم آن ها به اندازه‌ی یک ساژن است و روی آن ها به سمت سر انداخته شده است. از تمام کشور هند برای معجزه‌ی [بت] به آن [بت خانه] می‌آیند. آری، پیر و جوان، زن و دختر در [بت خانه] موهای خود را می‌تراشند. تمام موهای خود را می‌تراشند، ریش، سر و دم‌شان را می‌تراشند. به [بت خانه] می‌روند. از هر نفر دو [شش] کنی برای [بت] می‌گیرند و از اسب‌ها، چهار فوت. همۀ مردم [بیست هزار] [لک] و [وقتی باشد، صد هزار] [لک] به [بت خانه] می‌آیند.